فعل خداوند متعال است . ذلكم اللَّه ربكم خالق كل شيء « 1 » ولى گوناگونى عناوين افعال منسوب به خداوند متعال ، به واسطهء عنايات گوناگونى است كه در مقام انتزاع اين عناوين از انحا موجودات كه افعال اللَّه تعالى هستند ، مىگردد مثلا امورى كه موجب هدايت گروهى به صراط مستقيم و گمراهى ديگر گروه مىشود ، هدايت و ضلال و اسم « هادى و مضلّ » از آنها انتزاع مىگردد ، و امورى كه موجب امتياز سعيد از شقى و طيّب از خبيث مىشود ، تمحيص و امتحان از آنها ، انتزاع و اعتبار مىگردد ، و بلايا و مصائبى كه معاصى و گناهان به دنبال دارند ، سخط و غضب از آنها اعتبار و انتزاع مىشود و همين طور است عناوين افعال ديگرى كه به حضرت باريتعالى اسناد داده مىشود كه در جميع آنها تنزيه معنى از جهات نقص و تطهيرش از لوث مادّه ، معتبر است . با اندك تدبّر در آنچه گفتيم ، روشن مىشود راز تقابل اسماء الهى و انقسام آن به اسماء جمالى و جلالى و از اين انقسام ، پديد مىآيد دو سراى جاودانى جنّت و نار . رحمت نامتناهى خداوند لازم به تذكر است كه رحمت خداوند ، نامتناهى و شامل هر چيزى است و جملگى در همهء ابعاد وجود و توابع وجود در رحمت حضرتش غوطه‌ورند و اين يك واقعيّتى است برهانى كه قرآن مجيد

--> ( 1 ) غافر - 62 .